31/75 LOKMÂN SÛRESİ

(Sûre adını, oğluna verdiği öğütleriyle anılan Lokmân’dan (a.s.) almıştır. Mekke döneminde nazil olmuştur. Mushaf’ta 31’nci sırada, inişte 75’nci sıradadır ve 34 âyettir.)

E’ûzu bi’llâhi min’eş-şeytâni’r-racîm/kovulmuş şeytandan Allah’a sığınırım. Bismillahirrahmanirrahim/Rahmân ve Rahîm Allah’ın adıyla.

1.Elif! Lâm! Mîm!

2.Bunlar hikmetli Kitab’ın/Kur’an’ın âyetleridir.

3.Muhsinler/iyilik yapanlar için rahmet ve hidâyetdir/ doğru yol rehberidir.

4.Onlar, o namazı dosdoğru kılarlar ve o zekâtı verirler ve onlar âhirete kesin olarak inanırlar.

5.İşte onlar, Rablerinden gelen hidâyet/doğru yol üzerindedir. Ve işte onlar kurtuluşa erenlerdir.

6.Ve insanlardan öyleleri de var ki, ilim/bilgi sahibi olmayanları Allah yolundan saptırmak için lehvel hadîs/ boş söz uydururlar. İşte onlar için alçaltıcı bir azâp vardır. (Bak.4.87,122*7.185*31.6*39.23*45.6*77.50)

(NOT: Bu âyette geçen lehvel hadîs’in; boş söz, asılsız hikaye, laf cambazlığı, masal v.s. gibi anlamları vardır. Lehvel hadîs/uydurulan boş sözlerle, ilim/bilgi sahibi olmayan insanları oyalayarak onların hakk’ı/hakikatı öğrenmelerine mani olmaya yönelik bir çabadır. Rabbimiz; Lehvel hadîs’in/boş söz olduğunu bildirirken, ahsenel hadis’in/sözün en güzelinin; müteşabih/benzeşen ve mesâni/

tekrarlanan bir Kitap/Kur’an olduğunu bildirmektedir. Böylece; insanların uydurulan lehvel hadîs/boş sözlere değil, ahsenel hadis olan Allah’ın Kitabına/Kur’an’a uymalarının emredildiği görülmektedir!)

7.Ve ona âyetlerimiz okunduğu zaman, sanki kulaklarında ağırlık varmış, sanki hiç duymamış gibi kibirlenerek yüz çevirip giderler. İşte böylelerine elim bir azâbı müjdele. (Bak. 6.25,45-46*17.46*18.57*31.7*41.5*45.8)

8.Muhakkak ki iman eden ve sâlih amel işleyenlere naim cennetleri vardır.

9.Onlar orada ebedî kalacaklardır. Bu Allah’ın hakk/ gerçek vaadidir. Ve O Azîz’dir/güçlüdür, Hakîm’dir/ hikmet sahibidir. (Bak. 10.4*31.9)

10.O gökleri görebileceğiniz direkler olmadan yarattı. Ve sarsıntıları az hissetmeniz için yeryüzüne ağır baskılar/ dağlar yerleştirdi. Orada her türlü canlıyı yaydı. Ve gökten su/yağmur indirip onunla yeryüzünde her türden (bitkinin) yetişmesini sağladı.                                                  (Bak.6.97*13.2-3*15.19* 16.15-16*20.53*21.31*27.61*31.10*41.10* 43.10*55.5-7*71.19-20*77.27*78.6-7*79.30-33)

11.Bu Allah’ın yaratmasıdır. Gösterin bakalım, O’nun/Allah’ın peşi sıra (ilâh edindikleriniz) neyi yaratmıştır? Hayır, zâlimler apaçık bir sapıklık içindedirler. (Bak 31.11*34.27*35.40*46.4)

12.Ve andolsun ki Allah’a şükretmesi için Lokman’a hikmeti/doğru hüküm vermeyi öğrettik. Ve kim şükrederse ancak kendisi için şükreder. Ve kim de nankörlük ederse, şüphesiz ki Allah Gani’dir/zengindir, Hamid’dir/ hamde lâyıktır. (Bak. 14.7*27.40*30.44*31.12,23*35.39*39.7)  

13.Ve bir zaman Lokman oğluna öğüt verdi ve dedi ki: Ey Yavrucuğum! Allah’a şirk koşma, çünkü şirk büyük bir zulümdür!  (Bak.4.48*6.82*31.13)

14.Ve insana ana-babasını vasiyet ettik. Anası onu binbir güçlükle taşıdı. Ve onun sütten kesilmesi iki yıl içindedir. Bana ve ana-babana şükret! Dönüşünüz Bana’dır!

(Bak. 2.83*4.36*6.151*17.23-24*19.14,32* 29.8*31.14*46.15)

15.Ve eğer ana-baban, hakkında bilgin olmayan bir şeyi Bana ortak koşman için seninle uğraşırlarsa onlara itaat etme! Ve dünyada onlarla iyi geçin. Ma’rûf’un/iyilerin yoluna uy. Sonra dönüşünüz Bana’dır. Yaptıklarınızı size haber vereceğim. (Bak. 2.83*6.151*17.23-24*29.8*31.14-15*46.15-16)                                       

16.Ey Yavrucuğum! Muhakkak ki yaptıkların bir hardal tanesi ağırlığında olsa, bir kayanın içinde olsa veya göklerde veya yerde olsa, Allah onu ortaya çıkarır. Muhakkak ki Allah Latif’dir/ayrıntıları bilir, Habîr’dir/her şeyden haberdardır. (Bak. 6.59*13.8-10*21.47*31.16*58.7*67.13-14)

17.Ey yavrucuğum! Ekımus salâte/o namazı dosdoğru kıl, iyiliği emret, kötülüğe engel ol ve başına gelenlere sabret. Muhakkak ki bunlar azimli olmayı gerektiren işlerdendir!                                                                                              (Bak. 2.3,45,83,183,155-156*3.39,104,186*5.12*10.87*14.10*18.21* 19.31,55,59*20.14*21.73*22.26-30,34-37*31.17*42.12,41-43)                            18.Ve kibirlenerek insanlara yüz çevirme. Ve yeryüzünde çalım satarak yürüme. Muhakkak ki Allah, kendini beğenip övünenleri sevmez.                                          (Bak. 4.36*17.37*31.18-19*57.23)                            

19.Yürüyüşünde mütevazi ol ve sesini alçalt. Muhakkak ki seslerin en çirkini eşek sesidir/anırmasıdır. (Bak. 7.56,205*17.37,110*25.63*28.78-81*31.18-19)  20.Allah’ın göklerdekileri ve yerdekileri sizin hizmetinize verdiğini ve nimetleri gizli ve açık olarak önünüze serdiğini görmedin mi? Ve insanlardan bazısı; bir ilme/ bilgiye ve bir hidâyet rehberine/Rasûle ve aydınlatıcı bir Kitaba dayanmadan Allah hakkında tartışmaktadır.    

(Bak. 14.32,33*16.12*22.3,8,65*31.20*45.12-13) 

21.Ve onlara Allah’ın indirdiğine tâbî olun! denildiğinde, derler ki: Hayır, biz atalarımızda gördüğümüze uyarız! Şeytan onları alevli ateşin azâbına çağırıyor olsa da mı? (Bak.2.170*5.104*7.28*10.78*11.53-54,62,87*21.5)                            22.Ve kim yüzünü/yönünü Allah’a çevirir ve iyilik yaparsa, sağlam bir kulpa/dala yapışmış olur. Ve bütün işlerin sonu Allah’a varır. (Bak. 2.256*22.40-41*31.22)    23.Ve kim inkâr ederse onun inkârı seni üzmesin. Onların dönüşü Bize’dir. Onlara yaptıklarını haber vereceğiz. Muhakkak ki Allah göğüslerin içindekileri bilir. (Bak. 3.119,176*5.41,68*10.65*16.127*18.6*26.3*27.70*30.44* 31.12,23*35.8*36.76)                                             

24.Onları biraz yararlandırırız, sonra ağır bir azâba uğratırız.                                    (Bak. 2.126*3.196-197*16.116-117*31.24)                                                 

25.Ve eğer onlara: Gökleri ve yeri kim yarattı? diye sorsan derler ki: Elbette Allah yarattı. De ki: Hamd/ övgüler Allah’a mahsustur, fakat onların çoğu bilmezler! (Bak. 10.31*23.84-89*29.61,63*31.25*39.38* 43.9,87)         

26.Göklerde ve yerde olan her şey Allah’ındır. Muhakkak ki Allah Gani’dir/ zengindir, Hamîd’dir/hamde lâyıktır. (Bak. 2.116*31.26)               

27.Ve eğer yeryüzündeki ağaçlar kalem olsa ve denizler mürekkep olsa buna yedi deniz daha eklense Allah’ın sözleri tükenmez. Muhakkak ki Allah Azîz’dir/güçlüdür, Hakîm’dir/hikmet sahibidir. (Bak. 18.109*31.27)   

28.Sizin yaratılmanız ve tekrar diriltilmeniz sadece bir tek nefsin (yaratılması ve diriltilmesi) gibidir. Muhakkak ki Allah Semî’dir/işitendir, Basîr’dir/görendir. (Bak. 31.28*46.33*50.15,38*56.62)                               

29.Görmedin mi Allah geceyi gündüze sokuyor ve gündüzü geceye sokuyor? Ve Güneş’i ve Ay’ı buyruğu altına almıştır. Her biri, ilâ ecelim müsemma/ belirlenmiş bir süreye kadar akıp gitmektedir. Ve muhakkak ki Allah yaptıklarınızdan haberdardır.                                                                                            (Bak. 3.27*13.2*22.61*31.29*35.13*39.5*57.6)                                                        30.İşte böyle, muhakkak ki Allah hakk’tır/gerçektir. Ve O’nun peşi sıra taptıkları her şey bâtıldır. Ve muhakkak ki Allah, Alî’dir/yücedir, Kebîr’dir/çok büyüktür. (Bak. 6.62*10.30,32*18.44*22.6,62*23.116*24.25*31.30)    31.Allah’ın nimetiyle denizlerde akıp-giden/yüzen gemileri görmedin mi? Allah, bununla âyetlerinden bir kısmının size gösteriyor. Muhakkak ki bunlarda sabreden, şükreden kimseler için âyetler/deliller vardır.                                            (Bak. 14.5*31.31*34.19*42.33)                                                                   

32.Ve dalgalar onları kara bulutlar gibi kuşattığı zaman dini O’na has kılarak Allah’a yalvarırlar. Onları karaya çıkardığı zaman onlardan bir kısmı kararsız kalır. Ve âyetlerimizi nankörlerden başka hiç kimse inkâr etmez.                                        (Bak. 10.12,22*16.53-55*17.67*29.65-66*30.33-34*31.32*39.8,49*42.48)

33.Ey insanlar! Rabbinize karşı takvâlı olun. Ana-babanın çocuğuna, çocuğun da ana-babasına hiçbir fayda sağlayamayacağı bir günden/ Mahşer Günü’nden çekinin. Muhakkak ki Allah’ın vaadi hakk’tır/gerçektir. Dünya hayatı sizi aldatmasın. Ve o aldatıcı (şeytan) sizi Allah ile aldatmasın!                                (Bak. *2.48,123*6.164*17.15*22.1*29.12*31.33*35.5,18*39.7*53.38* 57.14*60.3*)                                                                                                                   34.Şüphesiz ki Saat/Kıyamet hakkındaki bilgi sadece Allah katındadır. Ve O, yağmuru yağdırır ve rahimlerde olanları bilir. Ve hiç kimse yarın ne kazanacağını bilemez ve hiç kimse nerede öleceğini bilemez. Muhakkak ki Allah Alîm’dir/ bilendir, Habîr’dir/haberdardır. (Bak. 6.59*7.187*10.61*11.6*13.10*20.15* 31.34*33.63*42.17*43.85* 47.18*67.26*79.42-46)                                                                                    (NOT: Son saat/Kıyametin kopmasıyla ilgili âyetler için Bak. 6.31 Dip Notu.)           (Gözden Geçirme: 2026)