19/43 MERYEM SÛRESİ

(İsâ (a.s.)’ın annesi olan Hz. Meryem’den geniş olarak bahsedildiği için sûreye Meryem Sûresi adı verilmiştir. Mekke döneminde nazil olmuştur. Mushaf’da 19’ncu, inişte 43’ncü sıradadır ve 98 âyettir.)

 

E’ûzu bi’llâhi min’eş-şeytâni’r-racîm/kovulmuş şeytandan Allah’a sığınırım. Bismillâhirrahmânirrahim/Rahmân ve Rahîm Allah’ın adıyla.

1.Kâf! Hâ! Yâ! Ayn! Sâd!

2.Rabbinin, Zekeriyâ kuluna rahmetini hatırlatmasıdır.              

(Zekeriyâ a.s.’ın kıssası için bak. :19.2-15)

3.O Rabbine gizlice/içinden seslenmişti/yalvarmıştı.

(Bak. 3.38-41*11.71-73*19.3-11*21.89-90*51.29-30)

4.Dedi ki:Rabbim! Benim kemiklerim eridi/zayıfladı, saçlarım ağardı. Ve Sana dua edip de eli boş kaldığım hiç olmadı!

5.Ve şüphesiz ki ben, arkamdan gelecek yakınlarımdan endişe ediyorum ve karım da kısır. Katından, bana bir veli/yardımcı bağışla.

6.Bana ve Yakûpoğullarına/İsrailoğullarına mirasçı olsun. Rabbim onu rızana lâyık eyle!

7.(Melekler dedi ki): Ey Zekeriyâ! Şüphesiz ki sana, adı Yahyâ olan bir oğul müjdeliyoruz. Bundan önce hiç kimseyi ona adaş yapmadık!

8.(Zekeriyâ) dedi ki: Rabbim! Benim bir oğlum nasıl olabilir? Ve karım kısır ve ben de ihtiyarlığın sonuna  ulaşmış biriyim!

9.Dediler ki: Öyledir, Rabbin dedi ki: Benim için bu kolaydır ve daha önce hiçbir şey değilken seni Ben yarattım!    

(NOT: Zekeriyâ dedi ki: Rabbim! Benim bir oğlum nasıl olabilir? Ve karım kısır, ben de ihtiyarlığın sonuna ulaşmış biriyim! Bunun cevabını Rabbimiz Enbiyâ 21.89-90 âyetlerinde vermektedir: Biz de onun duasını kabul ettik ve eşini onun için ıslah ettik (çocuk doğurmaya uygun hale getirdik), ona Yahyâ’yı verdik. İşte bunlar hayırda yarışan, (merhametimizi) uman, (azâbımızdan) korkan ve Bize karşı derin bir saygı duyanlardı. Ve benzer bir durum İsâ’nın (a.s.) annesi Meryem validemiz için de geçerlidir. (Bak.19.2-10*21.89-91)

10.Dedi ki: Rabbim! Bana bir işaret ver! Dedi ki: Senin işaretin sapasağlam olduğun halde üç gün-üç gece insanlarla konuşamayacak olmandır!

11.Bunun üzerine mihraptan kavminin karşısına çıktı ve onlara: Sabah ve akşam Rabbinizi tesbih edin/yüceltin! diye işaret etti.

12.(Dedik ki:) Ey Yahyâ! Kitaba sımsıkı sarıl! Küçük bir çocukken ona hikmeti/doğru hüküm vermeyi öğrettik.

13.Ona/Yahyâ’ya katımızdan şevkat duygusu ve temizlik verdik ve o takvâlı biriydi.

14.Ve ana-babasına iyi davranırdı ve zorba ve isyankâr değildi.           (Bak. 3.39*19.14)

15.Ve o doğduğu gün ve öleceği gün ve yeniden diriltileceği gün de ilâhî korumada ve esenliktedir. (Bak.19.15,32-33*37.181)

16.Bu Kitap’ta Meryem’i de anlat! Hani o ailesinden ayrılarak doğu yönünde bir yere çekilmişti. (Bak.3.35-37*19.16*66.12)

(İsâ a.s. kıssası için bak.: 19.16-40)

17.Ailesiyle arasına bir perde çekti. Ona ruhumuzu/ Cebrail’i gönderdik. Ona düzgün bir insan şeklinde göründü.

18.(Meryem) dedi ki: Eğer takvâlı biriysen, senden Rahman’a sığınırım!

19.(Cebrail) dedi ki: Ben sadece Rabbinin Rasûlüyüm/ elçisiyim, sana tertemiz bir oğul armağan etmek için geldim! (Bak. 3.45*19.19)

20.(Meryem) Dedi ki: Benim nasıl oğlum olabilir? Ve bana hiçbir erkek eli değmedi ve ben iffetsiz bir kadın  değilim! (Bak.3.47-48*19.20-21)

21.(Cebrail) dedi ki: Öyle ama! Rabbin buyurdu ki, bu Benim için çok kolaydır ve Biz onu insanlar için bir âyet/ mucize ve katımızdan bir rahmet kılacağız ve bu işin kararı verilmiştir!

22.Ona/bebeğe hamile kaldı, gözden uzak bir yere çekildi.

23.Doğum sancıları onu bir hurma dalına tutunmaya sürükledi. Dedi ki: Keşke daha önce ölseydim ve unutulup gitseydim!

24.(Ağacın) alt tarafından biri seslendi: Sakın üzülme! Rabbin altındaki yerde bir su arkı yarattı!

25.Ve hurma dalını kendine doğru silkele, üstüne olgun taze hurmalar dökülsün!

26.Ye-iç ve gözün aydın olsun. Eğer herhangi bir insanı görürsen (işaret yoluyla) de ki: Ben Rahman’a insanlarla konuşmama orucu adadım, bugün kimseyle konuşmayacağım!

27.Onu/çocuğu kucaklayıp kavminin yanına döndü. Dediler ki: Ey Meryem! Doğrusu sen çirkin bir iş yapmışsın!

28.Ey Harun’un kız kardeşi! Senin baban kötü bir adam değildi ve annen de iffetsiz biri değildi!

(NOT: Âyetteki, Ey Hârûn’un kız kardeşi ifadesinden Meryem validemizin Hârûn adında bir erkek kardeşi olduğunu anlayanlar olduğu gibi diğer bazı müelliflerin bu âyetteki ifadenin; Meryem validemizin Hârûn’un (a.s.) soyundan geldiğini anlattığını söylediklerini görmekteyiz. Nasıl ki Kur’an’da Ey Ademoğulları ifadesinin geçtiği yerdeki insanların Adem’in (a.s.) oğulları olduklarını değil onun soyundan geldiğini anlamaktayız. Ey İsrâiloğulları ifadesi de böyledir. Aynı şekilde Hac 22.78 deki: O sizi seçmiş, babanız İbrâhim’in dini olarak size herhangi bir zorluk yüklememiştir! Buradaki ifade de İbrâhim’in (a.s.) öz babaları olduğunu değil, onun soyundan geldiklerini ifade etmektedir. Bu bakımdan benim görüşüm: Meryem validemizin Hârûn’un (a.s.) soyundan geldiğini ifade ettiği şeklinde olandır.)

 

29.(Meryem) bebeği işaret etti. Dediler ki: Beşikteki bir sabiyle biz nasıl konuşuruz? (Bak. 3.45-46*4.163,171*19.29-34)

30. (Sabi İsâ) Dedi ki: Muhakkak ki ben Allah’ın kuluyum, bana Kitap verdi ve beni Nebi yaptı!

31.Ve nerede olursam olayım, O beni mübarek kıldı ve yaşadığım sürece bis salâti/o namazı vez zekâti/o zekâtı emretti!

32.Ve bana anneme iyilik etmemi emretti, beni zorba ve isyankâr yapmadı.

33.Ve doğduğum gün ve öleceğim gün ve yeniden diriltileceğim gün bana selamettir.

34.Meryem oğlu İsâ hakkında ihtilaf ettikleri konularda hakkın/gerçeğin sözü işte budur.

35.Allah’ın çocuk edinmesi olacak şey değildir. O, bundan münezzehtir/yücedir. Bir işe karar verdiği zaman ona sadece Ol! der ve o hemen oluş sürecine girer.

(Allah’ın ol! demesiyle ilgili âyetler:

Bak. 2.117*3.47,59*6.73*16.40*19.35*36.82*40.68* 54.50)

36.(İsâ dedi ki): Şüphesiz ki Allah benim de Rabbimdir, sizin de Rabbinizdir. O’na kulluk edin, işte dosdoğru yol budur!                              (Bak. 3.51*5.72,117*19.36*43.63-65)

37.Gruplar aralarında (İsâ hakkında) ihtilafa düştüler. Her şeyin ortaya çıkacağı O Gün/Mahşer Günü, kâfirlerin vay haline! (Bak.11.103*19.37*43.63-65)

38.Bizim huzurumuza gelecekleri gün onlara (gerçekleri) işittirir ve gösteririz. Lâkin o zâlimler bugün tam bir sapıklık içindeler. (Bak.6.27*18.53*19.38*32.12)

39.Ve emrin gerçekleşeceği o pişmanlık gününe karşı onları uyar. Onlar gaflet içindeler ve onlar iman etmiyorlar. (Bak.14.44*19.39*39.55-59* 40.18-19)

40.Muhakkak ki Biz yeryüzü ve onun üzerindeki her şeye varis olacağız. Ve onlar Bize döndürülecekler. (Bak.3.180*7.128*15.23*19.40*28.58*40.77*55.26-27)

41.Bu Kitapta İbrâhîm’i de an. Şüphesiz ki O, sıddîk/özü-sözü doğru bir Nebi’ydi.

42.Bir gün babasına dedi ki: Ey babacığım! İşitmeyen ve görmeyen ve sana hiçbir faydası olmayan (putlara) neden kulluk ediyorsun?       

(Bak. 6.74*19.42*21.51*26.70-77*43.26,56)

43.Ey babacığım! Şüphesiz ki ilimden sende olmayanlar bana geldi. Bana tabî ol ki seni dosdoğru bir yola eriştireyim!

44.Ey babacığım! O şeytana tapma. Şüphesiz ki şeytan Rahman’a asi oldu! (Bak. 4.117*19.44*36.60)

45.Ey babacığım! Ben korkuyorum ki Rahman’dan bir âzab sana dokunur ve sen şeytanın velisi/taraftarı olursun! (Bak. 7.27*14.22*19.45)

46.(Babası) dedi ki: Ey İbrahim! Sen benim ilâhlarımdan yüz mü çevirdin? Eğer bundan vazgeçmezsen seni taşlarım. Uzun bir süre benden uzaklaş.

47.(İbrâhim) dedi ki: Selam sana. Rabbimden senin için bağışlanma dileyeceğim. Şüphesiz ki O bana karşı lütufkârdır!

(Bak. 9.114*19.47*26.86*60.4)

48.Ve Allah’ın peşi sıra taptıklarınızdan ve sizden uzaklaşıyorum. Rabbime dua edeceğim, umarım ki Rabbime dua ettiğim için şaki/eşkıya olmam.

49.Onlardan/kavminden ve Allah’ın peşi sıra kulluk ettiklerinden ayrılınca Biz ona İshâk’ı ve Yâkûb’u bağışladık ve onların hepsini Nebi yaptık.(Bak. 6.84*11.71*19.49*21.72*29.27)

50.Onlara Rahmetimizden bahşettik ve onları sadakatin sözcüleri yaptık.

51.Bu Kitap’ta/Kur’an’da Mûsâ’yı da an. Şüphesiz ki o ihlâslı bir kuldu. Ve hem Nebî hem Rasûl idi. (Bak. 3.81-82*6.83-90*7.144*19.51-52)

52.Ona Tur’un/Sina Dağı’nın sağ tarafından seslenmiş ve onunla konuşmak için yaklaştırmıştık. (Bak.19.52*28.30*52.1*95.1-2)

53.Rahmetimizle kardeşi Hârûn’u da Nebî olarak ona armağan ettik.

(Bak. 19.53*20.25-36*26.13*28.34-35)

54Kitapta/Kur’an’da İsmâil’i de an. Muhakkak ki o sözüne sadık bir Rasûl ve Nebîydi. (Bak.19.54-55*20.132*37.102)

55.Ailesine bis salâti/o namazı ve o zekâtı emrederdi. Rabbinin katında hoşnutluk kazanmıştı.

56.Bu Kitapta/Kur’an’da İdrîs’i de an. O da özü sözü doğru olan bir Nebî’ydi. (Bak. 19.56*21.85)

57.Ve onu yüce bir makama yükseltmiştik.

58.İşte bunlar Allah’ın nimetler verdiği Nebîlerden; Âdem’in soyundan ve Nûh ile birlikte (gemide) taşıdıklarımızdan ve İbrâhîm ve İsrail’in/ Yâkûp’un soyundan seçip hidâyete erdirdiğimiz kimselerdir. Onlara çok merhametli olan Rahmân’ın âyetleri okunduğu zaman ve ağlayarak secdeye kapanırlardı.

(NOT: Kur’an’da 14 tilavet secdesi vardır ve şunlardır:  7.206*13.15*16.49*17.107*19.58*22.18*25.60*27.24*32.15*38.24*41.37*53.62*84.21*96.19)

59.Onların arkasından bozuk bir nesil geldi ki, şehvetlerine uyarak edâus salâte/o namazı zayi ettiler/yitirdiler (içini boşalttılar) ve şehvetlerinin peşine takıldılar. Onlar gayyâ kuyusunu boylayacaklar.

(Bak. 4.142*9.54*19.59*74.41-47*107.1-7)                                      

(NOT: Cehennemde Gayya Kuyusunu boylayacak olanlar:            **Münâfıklar (4.142),                                                                           **Allah’ı ve Rasûlünü inkâr eden, namazı üşenerek kılan, sadakaları gönülsüz verenler (9.54),                                                

**Namazı terkedip şehvetlerine uyanlar (19.59),                 

**Günahkârlara sorarlar: Sizi cehenneme sokan nedir? Derler ki: Biz namaz kılanlardan değildik, yoksulu da doyurmazdık, bâtıla dalanlarla birlikte dalardık, Din Gününü/Mahşer Gününü yalanlardık, böyleyken ölüm gelip çattı. (74.41-47),                                                                  **Dini yalanlayanı gördün mü? İşte o yetimi itip-kakar, miskini doyurmaya yanaşmaz, o yardım edenlerin vay haline onlar yardımlarından gafildirler, onlar gösteriş yaparlar, yardımlaşmaya da mani olurlar. (107.1-7)  

Dikkat: Mü’minler, bütün bu vasıflardan ve eylemlerden uzak dursunlar!) 

60.Ancak, tevbe eden ve iman eden ve sâlih amel işleyenler müstesnadır. İşte bunlar cennete girecekler ve en küçük bir haksızlığa uğratılmazlar.                                                        

61.Rahmanın kullarına gayb’da (algıları aşan’da) vadettiği Adn cennetlerine girecekler. Şüphesiz ki Allah’ın vaadi mutlaka gerçekleşecektir. (Adn Cennetleri için: Bak.9.72 Dip Notu)

62.Onlar orada boş söz duymayacaklar, duyacakları ancak selâm/ esenlik olacaktır. Ve orada sabah-akşam rızıkları da hazırdır. (Bak.10.10*13.23-24*19.62*33.44*56.25-26)                              

63.Takvâ sahibii olan kullarımıza vereceğimiz cennet işte budur.             

64.(Melekler): Biz Rabbinin emri olmadan inmeyiz. Geleceğimiz ve geçmişimiz ve bu ikisi arasındaki her şeyin bilgisi O’na aittir. Ve Rabbin unutkan değildir. (Bak.6.61*16.49-50*19.64*21.27-28* 66.6*97.4)           

65.O; göklerin ve yerin ve bunların arasındakilerin Rabbidir. O’na kulluk et ve kullukta sebat et. O’nun adını taşımaya lâyık başka birisi yoktur!

(Bak.11.123*19.65*37.5*112.4)

66.Ve insan der ki: Ben öldükten sonra (topraktan) diri olarak mı çıkarılacağım?

(NOT: Hayat bu dünyadan ibarettir. Biz bir daha diriltilecek değiliz! diyenlerle ilgili âyetler için Bak. En’âm 6.29 dip notu.)

67.O insan, daha önce hiçbir şey değilken kendisini yarattığımızı düşünmez mi? (Bak. 19.67*36.77-78)

68.Rabbine andolsun ki onları/inkârcıları şeytanlarıyla birlikte toplayacağız. Sonra onları cehennemin kenarında diz çökmüş olarak hazır tutacağız.

69.Sonra her grubun içinden Rahmana başkaldıranları çekip ayıracağız. (Bak. 19.69,70*27.83*37.21-24*41.19)

70.Sonra onlardan hangisinin oraya/cehenneme yaslanmaya müstâhak olduğunu Biz çok iyi biliriz.

71.(Ey kâfirler!) Ve içinizden oraya (cehenneme) girmeyecek hiçbir kimse yoktur. Bu Rabbinin katında kesinleşmiş bir hükümdür.              (Bak. 19.71*21.97-98* 39.60*92.15-18)

72.Sonra müttâkileri (oraya düşmekten) kurtarırız. Zâlimleri dizüstü çökmüş halde orada bırakırız. (Bak.19.72*21.97-100*39.60*92.14-16)

73.Ve âyetlerimiz kendilerine açık olarak okunduğu zaman, kâfirler iman edenlere dediler ki: (Siz ve biz) Bu iki topluluğun hangisi daha hayırlıdır? Ve makamca daha itibarlıdır/üstündür?

(Bak. 19.73*23.54-56*45.8-10*46.11*68.12-16) 

74.Ve onlardan önce de nice nesilleri helâk etmiştik, onlar varlık ve görünüş olarak (bunlardan) daha üstündü. (Bak. 19.74*35.44*44.22-29)

75.De ki: Rahman, dalâlette olanlara uzun bir süre verse de onlar dünya azâbıyla karşılaştıklarında veya Kıyamet’te kimin konumu daha kötü ve kimin destekçilerinin daha kötü olduğunu görecekler!                      

(Bak. 2.15*3.178*6.44*19.75*36.75*67.20,27)

76.Ve Allah, hidâyete/doğru yola yönelenleri hidâyete/ doğru yola erdirir. Ve bakî kalacak olan sâlih amel işlemek Rabbinin katında hem ödül bakımından hem de sonuç bakımından daha hayırlı olandır.

77.Âyetlerimizi inkâr eden ve: Bana mal da evlat da mutlaka verilecek! diyeni gördün mü?                                   

78.O gaybı mı biliyor, yoksa Rahman katından bir söz mü aldı? (Bak. 11.123*16.77*18.26*19.78*27.65*35.38* 49.18*52.41*53.35*68.47)

79.Hayır! Biz onun söylediklerini kaydedeceğiz ve azâbına azâp ekleyeceğiz.

80.Ve onun söylediklerini (malını ve evladını) elinden alacağız ve huzurumuza tek başına gelecek.

81.Onlar kendilerine itibar kazandırmaları için, Allah’ın peşi sıra ilâhlar edindiler. (Bak. 19.81*29.25*36.74)

82.Hayır, (o ilâhlar) onların kulluklarını inkâr edecekler ve onlara düşman kesilecekler.(Bak. 2.166-167*10.28-29*14.22*16.86*19.82)

83.Görmüyor musun ki şeytanları kâfirlerin üzerine musallat ediyoruz da onları günâh işlemeye kışkırtıyorlar. (Bak.6.121*7.27*19.83*26.221-222* 41.25*43.36-38*50.26-27)

84.Onların azâba uğramaları için acele etme, Biz onların günlerini saymaktayız.

85.O gün/Mahşer Günü muttâkileri seçkin misafirler olarak Rahmân’ın huzurunda toplayacağız. (Bak. 4.69*17.71*19.85*39.73-74)

(BİR İTİRAF: Ben 1984 yılından beri Kur’an meali okuyorum. Ve 2014 yılında kurduğum “kuranyolcularinaselamlar.com” adlı internet sitemde 12 yıldır Kur’an meali yayımlamaktayım. Bu süre zarfında bütün sûreleri ve âyetleri defalarca okuyup-yazdığım halde Meryem Sûresinin 85’inci âyetine yukarda verdiğim mealin bu günkü gibi dikkatimi çekmediğini itiraf ediyorum. “Mahşer Günü, muttâkilerin Rahmân’ın huzurunda seçkin misafirler olarak toplanacağını” duymak mükâfatların en yücesi değil midir?

Doğrusu tüylerim diken-diken oldu, saatlerce kendime gelemedim. “Seçkin misafirler olarak Rahmân’ın huzurunda toplanacak olan muttâkilerden, bu notu yazan olarak benimle ve bu satırları okuyan olarak seninle birlikte o huzurda oluruz inşallah!”)

 

86.Ve mücrimleri/suçluları da susamış olarak cehenneme sevk edeceğiz. (Bak.11.98*19.86*21.98*39.71-72)

87.O gün, Rahmân’ın katından izin verilenler dışında hiç kimse şefaattan yararlanamaz.

(NOT: Şefaat yetkisi sadece Allah’a mahsustur. Mahşerde şefaat edeceğini söyleyen sahtekârlara/ müşriklere kanmayın. İlgili âyetler için Bak. 2.255 notu)

88.Onlar: Rahmân çocuk edindi! dediler.

89.Andolsun ki çok çirkin bir söz söylediler.

90.Neredeyse ondan gökler çatlayacak ve yer yarılacak ve dağlar toz duman olacak.

91.Bunlar, Rahmân’a çocuk isnad ettikleri içindir.

92.Ve Rahmân’ın çocuk edinmesi olacak şey değildir.

93.Göklerde ve yerde olan herkes, birer kul olarak Rahmân’ın huzuruna gelecektir. (Bak. 2.116*6.100*9.30*10.68*16.57,62*17.40*18.4-5*          19.88-93*37.149-159*42.4-5*43.15-17,19*52.39*53.21-22)

94.Andolsun ki onların yapıp-ettikleri tespit etmiştir.

95.Ve Kıyamet Günü, hepsi tek başlarına (O’nun huzuruna) gelecektir. (Bak. 6.94*7.29,37*16.87*18.48*19.95)

96.Şüphesiz ki iman eden ve sâlih amel işleyenler için, Rahmân bir sevgi yaratacaktır.

97.Şüphesiz ki onunla müttâkilere müjde vermen, inatçı bir kavmi de uyarman için Biz onu/Kur’an’ı senin dilinle kolaylaştırdık.                 

(Bak. 12.2*14.4*19.97*44.58*54.17,22,32,40)

98.Ve onlardan önce nice nesilleri helâk ettik. Şimdi sen onlardan herhangi birisini hissedebiliyor veya sesini duyabiliyor musun?                                              (Bak. 19.98*35.22*36.70)

(Gözden Geçirme-2025)