25/40 FURKÂN SÛRESİ

(Sûre; Hakkı batıldan ayıran anlamındaki adını ilk ayetteki Furkân kelimesinden almıştır. Mekke döneminde nazil olmuştur. Mushaf’da 25’nci ve inişte 40’ncı sıradadır ve 77 âyettir).

 

E’ûzu bi’llâhi min’eş-şeytâni’r-racîm/kovulmuş şeytandan Allah’a sığınırım. Bismillâhirrahmânirrahim/Rahmân ve Rahîm Allah’ın adıyla.

1.Âlemlere/insanlara bir uyarı olsun diye kuluna Furkân’ı/hakkı batıldan ayıran vahyi/Kur’an’ı indiren (Allah) yücedir. (Bak. 2.53,185*3.4*18.1-2*21.48*25.1)

2.Göklerin ve yerin mülkü/hakimiyeti O’nundur. O, çocuk edinmemiştir, mülkünde/hükümranlığında ortağı yoktur. O, yarattığı her şeye bir kader/ölçü koymuştur. (Bak. 15.21*23.18*25.2*43.11*54.49*55.7*87.3)

(NOT: Kur’an’da kadere iman yoktur. Çünkü kader Allah’ın âlemlerin işleyişiyle ilgili olarak koyduğu ölçünün/nizamın adıdır.) 

3.Hiçbir şey yaratamayan, kendileri yaratılmış olan, kendilerine gelen bir zararı önlemeye de kendilerine bir yarar sağlamaya da güçleri yetmeyen; hayata ve ölüme ve ölümden sonra diriltmeye güçleri yetmeyenleri; O’nun peşi sıra ilâhlar edindiler. (Bak. 7.197-198*13.14*17.56*18.52* 19.82*25.3*28.62-64*29.25* 35.14*36.74-75*46.5)

4.Ve kâfirler dediler ki: Bu (Kur’an) onun uydurduğu iftiradan ibarettir. Ona başka bir kavim de yardım etmektedir! Böylece asıl kendileri zulüm ve iftira ettiler. (Bak. 2.23-24*10.38*11.13*16.101*17.88*21.5*25.4*32.3* 42.24*46.8*52.33-34)

5.Ve dediler ki: Bu başkalarına yazdırdığı ve sabah-akşam kendisine okunan öncekilerin masallarıdır! (Bak. 6.25,45-46*18.57*25.5*44.14)

6.De ki: Onu, göklerin ve yerin sırlarını bilen indirmiştir, Muhakak ki O, Gafûr’dur/bağışlayandır, Rahıym’dir/ merhametlidir.                                (Bak. 4.166*6.105*11.13-14*16.103*25.6*26.192-199*28.48-50*65.5)

7.Ve dediler ki: Bu nasıl Rasûl böyle? Yiyip-içiyor ve çarşılarda dolaşıyor? Onunla beraber uyarıcı olarak bir melek gönderilseydi ya!  (Bak 6.8*25.7)

(NOT: Ona bir melek indirilseydi ya! dediler. Ama eğer bir melek indirmiş olsaydık o zaman işleri bitirilmiş olur ve onlara fırsat verilmezdi. En’âm 6.8)

8.Veya: Ona bir hazine verilseydi veya onun güzel bir bahçesi olsaydı da ondan yeseydi! Ve zâlimler dediler ki: Eğer ona uyarsanız, sadece büyülenmiş bir adama uyarsınız! (Bak. 2.55*4.153*15.7-8*17.92*25.7-8,20-21)

9.(Rasûlüm!) Senin hakkında nasıl misal veriyorlar? Onlar sapıtmışlar, artık doğru yolu bulamazlar. (Bak. 17.48*25.9)  

10.O/Allah öyle yücedir ki dilerse sana onlardan daha hayırlısını, içinden ırmaklar akan cennetleri/bahçeleri verir ve sana köşkler yapar.

11.Aslında onlar Son Saati/Kıyameti yalanladılar. Biz de Son Saati/Kıyameti yalanlayanlara çılgın bir ateş hazırladık.

(Bak.18.36*25.11*34.3*41.50*84.10-12)

12.O ateş uzaktan kendilerine göründüğünde, onun öfkeden kükremesini ve uğultusunu işitirler. (Bak. 25.12*67.7-8)

13.Ve onun/cehennemin dar bir yerine tıkıldıklarında, orada hemen helâk olmayı isterler. (Bak. 14.49-50*25.13)

14.(Denilir ki) Bugün yokolmayı bir defa değil defalarca isteyin!            (Bak. 4.56*18.49*20.74*25.13-14*35.36*43.77*45.28-29*69.25-29* 75.13*78.40*84.10-13*87.13*99.6-8)

15.De ki: Bu mu hayırlı, yoksa muttâkilere mükâfat olarak vaad edilen ve varış yeri olan ebedi cennet mi daha hayırlı? (Bak. 2.2*25.15-16*38.53-54)

16.Orada/cennette onların istedikleri her şey her daim vardır. Bu Rabbinin onlara bir vaadidir.

(Adn Cennetleri için: Bak.9.72*13.23*16.31*18.31*20.75-76*25.15-16*            35.33-35*36.55-57*38.49-51*39.33-35*40.8*41.30-33*42.22*43.68-71* 44.55-57*47.15*50.31-35*61.12*98.7-8)

17.O gün Rabbin, müşrikleri ve Allah’ın peşi sıra taptıkları varlıkları bir araya toplar ve der ki: Şu kullarımı siz mi saptırdınız, yoksa kendileri mi saptılar?        (Bak. 5.116*25.17*34.40-41*46.5-6)

18.Derler ki: Sübhâneke/Sen sübhansın. Sen’in peşin sıra başkasını evliyâ/koruyucu edinmek bize yakışmaz! Ve lâkin, bunları ve atalarını dünya nimetleriyle beslediğin halde onlar Sen’i anmayı/hatırlamayı unuttular ve helâk olmayı hak eden bir kavim oldular! (Bak. 25.18*34.41*39.36)

19.(İlâh saydıklarınız) Sizi yalanladılar. Artık azâbı savmaya ve yardım bulmaya gücünüz yetmez. Sizden kim zulmetmişse ona büyük bir azâp tattıracağız. (Bak. 10.28-29*14.22*16.86*18.52*19.81-82*25.19*28.63* 29.25*30.13*34.41*35.14,36*40.49*43.75)

20.Senden önce gönderdiğimiz Rasûller de şüphesiz ki yiyip-içen ve çarşıda-pazarda gezen kimselerdi. Sabredecek misiniz diye sizi birbirinizle imtihan ediyoruz. Ve Rabbin Basıyr’dir/görendir.

21.Bizimle (Mahşer Günü) karşılaşmayı ummayanlar dediler ki: Bize (Rasûl olarak) melekler indirilseydi veya Rabbimizi görseydik! Onlar kendi kendilerine büyüklendiler ve büyük bir azgınlık ettiler.             

(Bak. 2.55*4.153*15.7-8*17.92*25.7-8,20-21)

22.Melekleri görecekleri gün/Mahşer Günü, mücrimler/ suçlular için müjdeli bir haber yoktur. Ve (melekler) diyecekler ki: Yasak! Yasak!

(Bak. 6.93*8.50*15.7-8*25.22)

23.Ve onların yaptıklarının hepsini toz duman edeceğiz/ kül gibi savuracağız. (Bak. 14.18*25.23)

24.O gün/Mahşer Günü, cennet ehline kalacakları yerlerin en hayırlısı ve istirahat yerlerinin en güzeli verilecektir. (Bak. 25.24,75-76)

25.Ve o gün/Mahşer Günü gök yüzü bulutlarla beraber yarılacak ve melekler bölük-bölük indirilecektir. (Bak. 2.210*25.25*69.15-17*97.1-5)

26.O gün/Mahşer Günü, gerçek mülk/egemenlik Rahmân’ındır ve kâfirler için o gün çok zordur. (Bak. 1.3-4*10.32*22.6,62*24.25*25.24*40.16*54.7-8*              74.8-10*82.19)

27.O gün/mahşer Günü, zâlimler parmaklarını ısırarak derler ki: Keşke Rasûle uyup doğru yola girseydik! (Bak.25.27*33.64-68)

28.Eyvah bana! Şu falan kişiyi keşke halil/yakın dost edinmeseydim. (Bak.25.28*43.67)

29.Andolsun k, zikir/Kur’an bana geldikten sonra beni ondan o (şeytan) uzaklaştırdı. Ve şeytan insanı yüzüstü bırakır! (Bak.25.29*33.66-68)

30.Rasûl der ki: Ey Rabbim! Kavmim bu Kur’an’ı mehcûr/yalnız bıraktı/terketti! (Bak. 25.30*41.26*62.5)

31.Ve işte böyle. Biz her Nebi’ye mücrimlerden/ suçlulardan düşmanlar musallat ettik. Hidâyet edici ve yardımcı olarak Rabbin sana yeter.  

(Bak. 4.45*6.112*25.31)

32.Ve kâfirler dediler ki: Bu Kur’an bir defada toptan indirilseydi ya! Biz senin kalbine yerleştirmek için onu böyle parça-parça (âyet-âyet) indirdik ve tertil üzere/ tane-tane (sindire-sindire) sana okuduk.

(Bak. 15.9*17.106*20.113-114*25.32*73.4*75.17-19)

33.Onlar sana hangi meseli/örneği getirirlerse getirsinler Biz sana hakkı getiririz ve en güzel tefsiri/açıklamayı yaparız.

(NOT: Kur’an yüce Allah tarafından açıklamış ve en güzel açıklamayı da yüce Allah yapmıştır! (Bak. 11.1-2*25.32-33)

34.Yüzüstü cehenneme toplanacak olanlara gelince, onların mevkileri çok kötü ve yolları da çok sapıktır! (Bak. 5.60*25.34,65-66)

35.Ve andolsun ki Mûsâ’ya Kitabı/Tevrat’ı verdik ve kardeşi Hârûn’u ona vezir/yardımcı yaptık. 

(Bak.  2.87*11.110*20.29-34*23.49*25.35*28.34,43* 32.23*41.45)

36.Onlara dedik ki: Âyetlerimizi yalanlayan o kavme/ Firavun’un kavmine gidin! Sonunda yola gelmedikleri için onları yerle bir ettik. (Bak. 7.133*17.101*25.36)

37.Ve Nûh kavmini de Rasûllerini yalanladıklarında suda boğduk ve onları insanlara bir ibret yaptık. Ve zâlimlere elem verici bir azâp hazırladık.            (Bak. 7.64,136*21.77*23.23-27*25.37)

38.Âd kavmini, Semûd kavmini ve Ress halkını ve bunların arasında yaşamış (günahkâr) nice nesilleri de helâk ettik.                                                               

(Bak. 17.17*25.38*50.12-14*69.1-9)

39.Onların her birine ibretlik örnekler verdik, ve (dinlemeyince) hepsini yerle bir ettik.

40.Andolsun ki (müşrikler) ceza yağmuruna tutulmuş olan o yerleri görmüşlerdir. Orada olup-biteni fark etmediler mi? Aslında onlar öldükten sonra diriltilmeyi ummuyorlar. (Bak. 11.82-83*15.74-77*25.40*27.58)

41.Ve seni gördükleri zaman, Allah’ın Rasûl olarak gönderdiği bu mu? Diye seninle alay ediyorlar. Bak. 6.10*11.27*14.10-11*21.3,36*23.24,33-34,47* 25.41*26.154,186*36.15*38.8*54.24-25*64.6)

42.Eğer ilâhlarımıza sıkıca sarılmasaydık neredeyse bizi onlardan uzaklaştıracaktı. Ve onlar azâbı gördükleri zaman, yoldan sapanların kim olduğunu anlayacaklar. (Bak.20.135*25.42*38.6*54.26*71.23*83.32)

43.Kendi arzusunu kendine ilâh yapanları gördün mü? Sen ona vekil/ destekçi olabilir misin? (Bak. 7.176*25.43*28.50*45.23)

44.Onlardan çoğunun senin ilettiğin mesajı dinlediklerini veya aklettiklerini mi sanıyorsun? Onlar en’âm/hayvanlar gibidir, hatta yoldan sapma hususunda daha da aşağıdadır. (Bak. 7.179*25.44*47.12)

45.Rabbinin gölgeyi nasıl uzattığını görmez misin? Ve eğer dileseydi onu sabit (hareketsiz) kılardı. Sonra güneşi gölgeye kılavuz yaptık.

46.Sonra onu/gölgeyi yavaş-yavaş yukarıya çekiyoruz/ kısaltıyoruz.

47.Ve size geceyi bir örtü, uyku ve istirahat zamanı ve gündüzü çalışma zamanı yapan O’dur. (Bak.10.67*25.47*27.86*28.73*30.23*40.61*78.9-11)

(NOT: Rabbimiz; geceyi bir örtü, uyku ve istirahat zamanı yapmıştır. Gündüzü çalışma zamanı yapmıştır! Ey mü’minler! Rabbimizin emrine uyun, zira gündüzü uyuyarak geçirmek hatalıdır. Akletmez misiniz?) 

48.Ve rüzgârları rahmetinden önce müjdeci olarak gönderen ve gökten temiz su indiren O’dur.                                                                                                                      (Bak. 7.57*20.53*24.43*25.48*27.63*30.48,50*35.9* 42.28*56.68-70)

49.Bunu; ölü bir beldeyi canlandırmak ve yarattığımız en’âm/hayvan ve insanların çoğunu suya kavuşturmak için yaparız.                                                (Bak. 7.57*20.53*24.43*25.49*27.63*30.48*35.9*41.39*43.11*50.11)

50.Ve andolsun ki onu/yağmuru ders almaları için aralarında döndürüp duruyoruzd. İnsanların çoğu ancak nankörlükte direniyorlar.

51.Ve eğer dileseydik, her beldeye bir uyarıcı/Rasûl gönderirdik.                    (Bak. 7.158*25.51)

52.Sen kâfirlere boyun eğme, bununla (Kur’an’la) onlara karşı büyük cihad/mücadele et. (Bak. 18.28*25.52)

53.Ve iki denizi birbirine salan O’dur. Birinin suyu tatlı ve lezzetli ve diğeri tuzlu ve acıdır. Aralarına bir perde/engel ve sınır koymuştur.           

(Bak. 16.14*25.53*27.61*35.12*55.19-20)

54.Ve beşeri/insanı sudan yaratan, ona soy ve akrabalık bağları veren O’dur. Ve Rabbin Kadîr’dir/kudret sahibidir.                                

(Bak. 21.30*22.5*24.45*25.54*32.8*75.37)

55.Ve onlar (kâfirler), Allah’ın peşi sıra kendilerine fayda ve zarar veremeyen varlıklara kulluk ediyorlar. Ve kâfirler, Rabbine karşı olanları destekliyorlar.            (Bak. 6.71*25.55)

56.Ve Biz seni sadece müjdeleyici ve uyarıcı olarak gönderdik.                                  (Bak. 2.119*6.19*17.105*25.56*32.3* 33.45*34.28*35.24*36.5-6*48.8)

57.De ki:Ben buna karşı sizden bir ücret istemiyorum. Sadece, dileyen kimsenin Rabbine giden yolu tutmasını istiyorum! (Bak.6.90*10.72*11.29,51*12.104*25.57*26.109,127,145,164,180*34.47* 36.21*38.86*42.23*52.40*68.46)

58.Ve ölümsüz ve daima diri olan Rabbine tevekkül et/güven. Ve O’nu hamd/övgüyle tesbih et/noksanlıktan tenzih et! Ve kullarının günâhlarından O’nun haberdar olması yeterlidir.   

(Bak. 3.122,159*5.23*15.98*17.17,30*25.58*57.3)

59.Gökleri ve yeri ve ikisinin arasındakileri altı günde/ evrede yaratan, sonra arşa istiva eden O’dur. O Rahmân’dır/merhametlidir, Habîr’dir/her şeyden haberdardır. (NOT: Arş, hükümranlık makamının adıdır.)

(Bak. 7.54*10.3*11.7*13.2*20.5*25.59*32.4*50.38*57.4)

60.Ve onlara Rahmân’a secde edin! denildiği zaman, dediler ki: Rahmân da neymiş, bize emrettiğine secde mi edeceğiz? Ve bu onların nefretini artırmıştır.

61.Gökte burçları/yıldız kümelerini var eden, orada bir kandil (Güneş) ve ışığı yansıtan Ay’ı yaratan (Allah) çok yücedir. (Bak.15.16*25.61*67.5*78.12-13)

62.İbret/ders almak isteyenler veya şükretmek isteyenler için gece ile gündüzü ardı ardına getiren O’dur. (Bak. 2.164*3.190*10.5-6*17.12*21.33*23.80*

24.44*25.62*30.8*36.37-40*38.27*39.5*41.37*44.38-39*45.3-6*55.5-8)

63.Ve Rahman’ın (has) kulları yeryüzünde tevazuyla yürürler. Cahiller sataştıklarında derler ki: Selâm! (Bak. 17.37*25.63-76*31.18-19)  

64.Geceleri Rablerine secde ederler ve kıyama dururlar.               

(NOT: Namaz vakitleri ve namazların kılınışıyla ilgili âyetler için Bakara 2.238 NOT’una bakınız.)

65.Onlar şöyle derler: Ey Rabbimiz! Cehennem azâbını bizden sav/uzak tut. Şüphesiz ki onun azâbı sürekli bir yok oluştur.        

66.Şüphesiz ki orası ne kötü bir durak ve kötü bir konaklama yeridir. (Bak.18.29*25.66)                                                            

67.Onlar, infâk ettikleri zaman israf da etmezler ve cimrilik de etmezler. Ve bu ikisi arasında dengeli bir yol tutarlar. (Bak. 17.26-29*25.67) 

68.Onlar, Allah ile birlikte başka bir ilâha kulluk etmezler/şirk koşmazlar. Ve Allah’ın haksız yere öldürülmesini haram kıldığı cana kıymazlar. Ve zina  yapmazlar. Ve kim bunları yaparsa (Yani: Allah’a şirk koşarsa, haksız yere cana kıyarsa ve zina yaparsa) ağır bir günâh yüklenmiş olur.                    (Bak. 2.178-179*4.92-93* 5.29,32,45*17.31-33*18.74*25.68-69) 

69.Kıyamet Günü’nde de azabı tadar, horlanmış/hâkir bir halde cehennemde kalır.                                                                             

70.Ancak tevbe eden ve iman eden ve sâlih amel işleyenler müstesnadır. Allah bunların kötülüklerini iyiliğe çevirecektir. Ve Allah Gafûr’dur/bağışlayandır, Rahîm’dir/merhametlidir.

71.Ve kim tevbe eder salih amel işlerse, şüphesiz ki o tevbesi kabul edilmiş olarak Allah’a döner.                                   

72.Ve onlar ki, yalan yere şahitlik etmezler, boş şeylerle karşılaştıklarında vakarla geçip giderler. (Bak. 23.3*25.72*28.55)

73.Ve onlara Rablerinin âyetleri hatırlatıldığında, onlara karşı sağır ve kör kesilmezler. (Bak. 8.2*19.58*25.73*32.15)

74.Onlar derler ki: Rabbimiz! Eş ve çocuklarımızı bize göz aydınlığı kıl ve bizi müttâkilere önder yap! (Bak. 35.74*46.15)

75.İşte onlar, sabırlarına karşılık olarak cennette köşklerle mükâfatlandırılacak ve orada esenlik dilekleri ve selamla karşılanacaklardır.                                          (Bak. 3.136*11.115*25.75*29.58*34.37*39.73-74)

76.Orada/cennette ebedî kalacaklardır, orası ne güzel yerleşme yeri ve ne güzel mekândır/makamdır. (Bak. 11.108*15.48*25.76)                  

77.(Kâfirlere) De ki: Duanız olmasa Rabbim size neden değer versin ki? Siz (vahyi) yalanladınız ve bu günâh  yakanızı bırakmayacaktır.       

(Bak. 21.45*24.63*25.77*27.80*30.52)                    

(Gözden Geçirme-2025)